چک های صیادی فقط از طریق سامانه صیاد و پس از اعتبارسنجی صادر می شوند. به همین خاطر با چک های معمولی که بدون اعتبارسنجی صادر می شوند، تفاوت دارند. از طرف دیگر چک های صیادی فقط در وجه شخص گیرنده صادر می شوند و نمی توان آنها را در وجه حامل صادر کرد. همین باعث می شود خطر سوء استفاده از چک های صیادی کمتر شود و درجه اعتبار بالاتری نسبت به چک های معمولی داشته باشند.
فهرست مطالب
تفاوت چک صیادی با چک معمولی به تفاوت های ظاهری و امنیتی مربوط می شود. رنگ چک صیادی با چک معمولی فرق دارد، ابعاد آنها با یکدیگر متفاوت است و چک های صیادی دارای شناسه ۱۶ رقمی هستند که در چک معمولی وجود ندارد. از طرف دیگر صدور چک های صیادی فقط و فقط از طریق سامانه صیاد و آن هم بعد از اعتبارسنجی انجام می شود. اگر می خواهید بیشتر با این دو نوع چک آشنا شوید با ما همراه باشید، زیرا قصد داریم درباره تفاوت های ظاهری، امنیتی و نحوه دریافت چک صیادی صحبت کنیم.
تفاوت معنایی چک صیادی و معمولی کدامند؟
چک صیادی به چک هایی گفته می شود که از سال ۱۴۰۰ تاکنون صادر شده اند و در سامانه صدور یکپارچه چک یعنی سامانه صیاد به ثبت رسیده اند. چک های صیادی همه مثل هم هستند و مشخصات ظاهری و امنیتی یکسانی دارند. این چک ها معمولاً در دو رنگ کرم و بنفش صادر می شوند، اما چک های معمولی همان چک های قدیمی هستند که قبل از سال ۱۴۰۰ صادر شده اند.
افرادی که هنوز از این چک ها استفاده می کنند می دانند که چک معمولی فقط به رنگ کرم است و بارکد و شناسه ۱۶ رقمی صیاد را ندارد. چک های معمولی قابل ثبت در سیستم بانک مرکزی نخواهند بود، زیرا از نظر امنیت نسبت به چک های صیادی رتبه کمتری دارند. تفاوت ظاهری چک صیادی با چک معمولی در رنگ، شناسه یکتا، ابعاد و نکات امنیتی است.
توجه: افرادی که از چک های معمولی استفاده می کنند، باید در اولین فرصت برای گرفتن دسته چک صیادی به بانک مراجعه نمایند.
چک صیادی چه نوع چکی است؟
به نوعی از چک های جدید که تحت نظارت مستقیم بانک مرکزی و از سال ۱۴۰۰ تاکنون صادر می شوند، چک صیادی گفته می شود. چک های صیادی امروزه فقط با رنگ بنفش صادر می شوند و قابلیت ثبت، تایید و استعلام در سامانه صیاد را دارند.
ویژگی چک های صیادی این است که شفافیت و امنیت بیشتری به معاملات تجاری می بخشند. امکان کلاهبرداری و صدور چک بی محل با آنها وجود ندارد و به خاطر اینکه تمام اطلاعات آنها قابل رهگیری است، امکان هیچگونه جعل یا تخلف را ندارد. اکنون که می دانید چک صیادی چیست اگر هنوز هم از چک های معمولی استفاده می کنید هرچه سریع تر به بانک مراجعه کنید و دسته چک جدید بگیرید.
چک معمولی چیست؟
چک معمولی همان چک قدیمی است که در بانک های مختلف صادر می شد و نیازی به ثبت آن در سامانه صیاد نبود. البته امروزه دیگر چک های معمولی توسط بانک ها صادر نمی شوند. چک های معمولی به رنگ کرم یا سفید هستند و از نظر ظاهری با چک های صیادی تفاوت دارند. به عنوان مثال شناسه ۱۶ رقمی یکتای چک های صیادی را ندارند و امکان صدور آنها در وجه حامل وجود دارد.
هنوز هم بعضی از افراد هستند که از این چک ها استفاده می کنند. چک های قدیمی تا پایان زمان اعتبارشان قابل استفاده هستند، اما باید بدانید که نظارت متمرکز روی آنها وجود ندارد و امنیت کمتری نسبت به چک های صیادی دارند. ولی اگر هنوز از چک های قدیمی استفاده می کنید، نگران نباشید این چک ها هنوز هم در بازار اعتبار دارند و برای انجام معاملات می توانید آنها را خرج کنید.
تفاوت های چک صیادی و چک معمولی
تفاوت چک صیادی با چک معمولی از دو جهت قابل بررسی است. یکی تفاوت های ظاهری و دیگری تفاوت های امنیتی که در ادامه با جزئیات به آنها می پردازیم.
تفاوت های ظاهری چک صیادی و چک معمولی
تفاوت های ظاهری چک صیادی و معمولی به راحتی قابل تشخیص است. کافی است به موارد زیر توجه نمایید.
- شناسه 16 رقمی: همه چک های صیادی یک شناسه یکتا و 16 رقمی دارند که بالای چک، سمت چپ درج شده است. اما در چک های معمولی این شماره وجود ندارد. با همین شماره است که می توان استعلام چک صیادی را گرفت.
- رنگ چک: تمام چک های صیادی اخیراً به رنگ بنفش صادر می شوند و با توجه به اعتبار حساب دارنده چک، ممکن است رنگ آن ها به صورتی یا زرد تغییر کند. اما چک های معمولی که در گذشته صادر می شدند کرم، سفید و سبز کم رنگ بودند.
- اندازه چک: ابعاد چک های صیادی استاندارد و 85*70 میلی متر است. اما ابعاد چک های معمولی متفاوت است.
- بارکد چک: روی چک های صیادی بارکد و لوگوی شاپرک وجود دارد، اما چک های معمولی فاقد بارکد و لوگو هستند.
- عبارت مخصوص چک صیادی: روی چک های صیادی عبارت “کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است” درج شده، اما چک های معمولی چنین عبارتی ندارند.
تفاوت های امنیتی چک صیادی و چک معمولی
علاوه بر تفاوت های ظاهری، تفاوت های امنیتی هم می توانند در شناسایی چک های صیادی از چک های امنیتی به شما کمک کنند. این تفاوت ها را در ادامه مشاهده می کنید.
چاپ برجسته روی چک صیادی
شماره سری و شماره سریال چک های صیادی به صورت برجسته چاپ شده است. بنابراین اگر سطح برگه را لمس کنید، متوجه برجستگی شماره ها خواهید شد.
صدور چک صیادی تحت نظارت بانک مرکزی
چک های صیادی فقط از طریق سامانه صیاد آن هم تحت نظارت بانک مرکزی صادر می شوند. این چک ها همگی اعتبار سنجی می شوند و اگر داخل حساب فرد دارنده چک پولی نباشد، اصلا دسته چک برای او صادر نمی شود.
ممنوعیت صدور چک صیادی در وجه حامل
امکان اینکه شما بتوانید مانند گذشته چک صیادی را در وجه حامل صادر کنید، وجود ندارد و حتما باید نام گیرنده و شماره ملی او روی چک نوشته شود.
استفاده از کاغذ فلورسنت در چاپ چک صیادی
برای چاپ چک های صیادی از الیاف فلورسنت استفاده می شود که زیر نور UV قابل مشاهده است.
تفاوت های حقوقی و قانونی
تفاوت های حقوقی و مدنی چک های صیادی با چک معمولی مربوط به اعتبار سنجی، محدودیت های مربوط به صادر کننده چک و نحوه برگشت زدن آن ها می شود.
نحوه اعتبارسنجی چک
چک های معمولی بدن اینکه اعتبار فرد صادر کننده چک بررسی شود، صادر می شوند. اما چک های صیادی تنها در صورتی ثبت و صادر می شوند که از قبل اعتبار آنها تایید شده باشد.
محدودیت برای صدور دسته چک
در گذشته افرادی که چک معمولی داشتند حتی با داشتن چک برگشتی هم می توانستند مجددا دسته چک بگیرند، اما امروزه افرادی که از چک صیادی استفاده می کنند اگر سابقه بدهی یا چک برگشتی داشته باشند، نمی توانند دوباره دسته چک بگیرند.
برگشت زدن چک
اگر چک صیادی برگشت بخورد تمام حساب های بانکی صادر کننده چک در بانک های دیگر هم بلوکه می شود و گیرنده چک می تواند از دادگاه درخواست صدور اجرائیه بگیرد. اما برای چک های معمولی، گیرنده چک حتما باید یک دعوی حقوقی راه بیندازد و هزینه دادرسی بدهد تا بتواند وجه مورد نظر خود را وصول کند.
نحوه دریافت دسته چک صیادی
برای دریافت دسته چک صیادی باید به بانکی مراجعه کنید که در آنجا حساب جاری دارید. سپس باید تمام مدارک لازم را به بانک ارائه دهید و فرم های درخواست چک را تکمیل کنید. پاسخ به سوال چک صیادی از کجا بگیریم در این بخش داده شد. شما باید در یکی از بانک های معتبر حساب جاری داشته باشید و این حساب حداقل مربوط به دو سال پیش باشد.
بعد از ارائه مدارکی مانند اصل و کپی مدارک هویتی، یک قطعه عکس و مدارک مربوط به محل سکونت، می توانید کارهای مربوط به ثبت درخواست چک را به بانک داده و منتظر بررسی درخواست خودتان بمانید. اطلاعات دقیق تر با جزئیات کامل در راهنمای دریافت دسته چک صیادی آمده است. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید نگاهی به ین مقاله بیندازید.
فرآیند ثبت و استعلام چک صیادی
فرایند ثبت و استعلام چک صیادی از طریق سامانه صیاد و به صورت آنلاین انجام می شود. افرادی که چک صیادی دارند، باید حتماً اینترنت بانک داشته باشند و از طریق اینترنت بانک خود ثبت و استعلام چک صیادی را انجام دهند. در ادامه مراحل آموزش ثبت چک در سامانه صیاد را برای اشخاص حقوقی آورده ایم.
- ثبت چک صیادی در اینترنت بانک: شما می توانید با مراجعه به سایت بانک صادر کننده چک و حساب کاربری خود در اینترنت بانک به سامانه صیاد دسترسی پیدا کنید. با توجه به اینکه اینترنت بانک بخش های گوناگونی دارد، ممکن است مراحل ثبت چک متفاوت باشد، اما شما باید با وارد کردن کد ملی خود و تکمیل فیلدهای مربوطه، چک صیادی را در وجه شخصی که می خواهید ثبت کنید.
- ثبت چک صیادی در اپلیکیشن های پرداخت: با استفاده از اپلیکیشن هایی مانند آپ، ۷۲۴ و تاپ می توانید به سامانه صیاد دسترسی پیدا کنید. برای استعلام چک صیادی نیز می توانید از طریق سایت ایران چک اقدام نمایید.
- ثبت چک صیادی با ارسال پیامک: از طریق ارسال پیامک به سرشماره 04040701701 می توانید چک صیادی را ثبت کنید.
- ثبت چک صیادی با مراجعه حضوری به بانک: در صورتی که به اینترنت دسترسی ندارید، می توانید به شعب بانک مراجعه نموده و چک صیادی را به صورت حضوری در بانک ثبت کنید.
کاربردهای چک صیادی در مقایسه با چک معمولی
کاربرد چک های صیادی با کاربرد چک های معمولی تفاوت چندانی ندارد. این اعتبار بالای چک های صیادی نسبت به چک های معمولی است که باعث می شود بتوان از چک های صیادی برای انجام معاملات بزرگ، خرید اقساطی و ضمانت وام استفاده نمود.
با توجه به اینکه امکان نظارت بانک مرکزی بر چک های معمولی کمتر از چک های صیادی است، بیشتر برای پرداخت های روزمره با ریسک بالاتر از آنها استفاده می شود. این روزها دیگر کمتر کسی از چک قدیمی یا چک معمولی استفاده می کند و اکثر افراد دسته چک های صیادی گرفته اند.
مزایا و معایب چک صیادی نسبت به چک معمولی
مزیت چک های صیادی نسبت به چک معمولی این است که ایمن تر و قابل اعتمادتر هستند. این چک ها برای خرید اقساطی، معاملات بزرگ و ضمانت وام مناسب تر از چک های معمولی هستند. اگر بخواهیم درباره مزایای چک صیادی نسبت به چک معمولی صحبت کنیم، باید موارد زیر را مدنظر قرار دهیم.
- چک صیادی به صورت آنلاین در سامانه صیاد ثبت می شود، اما برای نوشتن و ثبت چک معمولی به صورت دستی مبلغی را روی چک می نویسند.
- چک صیادی دارای کد ۱۶ رقمی است که می توان از طریق آن وضعیت صادر کننده چک را استعلام گرفت، اما چک معمولی این ویژگی را ندارد.
- چک صیادی به خاطر ثبت سیستمی ضد جعل است، اما چک های معمولی به دلیل اینکه کاغذی هستند احتمال جعل آنها وجود دارد.
- چک های صیادی از طریق سامانه صیاد امکان انتقال به دیگران را دارند، اما چک های قدیمی باید پشت نویسی شوند تا بتوان آنها را به فرد دیگری انتقال داد.
- چک های صیادی از نظر حقوقی قابلیت پیگیری دارند، اما چک های معمولی فرایند پیگیری پیچیده تری نسبت به چک های صیادی دارند.
- امکان مفقودی یا جعل چک های صیادی وجود ندارد، اما امکان گم شدن و جعل چک های معمولی بالا است.
- چک های صیادی برای افرادی که سابقه بد بانکی دارند، صادر نمی شود، اما هنگام صدور چک های معمولی به بدهی های بانکی و بد حسابی فرد صادر کننده چک توجهی نمی شود.
تا اینجا متوجه شدیم که چک های صیادی نسبت به چک های معمولی مزایای زیادی دارند، اما ممکن است از نظر خیلی از افراد ثبت اینترنتی چک و صدور آن به صورت سیستمی یک عیب بزرگ محسوب شود. برای افرادی که با اینترنت کار نمی کنند و اطلاعات کافی در این زمینه ندارند، ثبت، استعلام و انتقال چک صیادی به صورت اینترنتی می تواند کار دشواری باشد.
تکلیف چک های قدیمی چیست؟
چک های قدیمی تا زمانی که اعتبار دارند، قابل استفاده هستند. بنابراین اگر نگران این هستید که با روی کار آمدن چک های صیادی امکان استفاده از چک قدیمی وجود نداشته باشد باید بگوییم که جای نگرانی نیست. شما می توانید تا زمانی که دسته چک اعتبار دارد از آن استفاده کنید و پس از پایان دسته چک قدیمی خود برای گرفتن دست چک صیادی جدید اقدام کنید.
جدول مقایسه چک صیادی و چک معمولی
مقایسه بهتر چک صیادی با چک معمولی را در جدول زیر آورده ایم. شما می توانید با توجه به اطلاعات موجود پی به تفاوت چک صیادی با چک معمولی ببرید.
|
ویژگی ها |
چک معمولی |
چک صیادی |
|
قابلیت استعلام |
ندارد |
از طریق کد ۱۶ رقمی قابلیت استعلام دارد |
|
نحوه ثبت اطلاعات |
به صورت دستی |
به صورت آنلاین در سامانه صیاد |
|
روش صدور و دریافت چک |
نوشتن چک به صورت دستی |
ثبت در سامانه صیاد |
|
امنیت چک |
امنیت پایین |
امنیت بالا به خاطر سیستمی بودن |
|
محدودیت صدور چک |
محدودیت ندارد |
محدودیت صدور در صورت سابقه بد بانکی |
|
قابلیت انتقال به دیگران |
قابلیت انتقال به دیگران به صورت پشت نویسی |
قابلیت انتقال به دیگران از طریق سامانه صیاد |
- نتیجه گیری
تفاوت چک صیادی با چک معمولی را در این مقاله بررسی کردیم. گفتیم که اعتبار چک صیادی نسبت به چک های معمولی بیشتر است و امکان استعلام حساب فرد صادر کننده چک به راحتی از طریق کد ۱۶ رقمی چک های صیادی وجود دارد. حالا اگر شما قصد استعلام چک صیادی را دارید، می توانید از طریق سایت ایران چک این کار را به صورت آنلاین در عرض چند ثانیه انجام دهید. فقط کافی است شماره ۱۶ رقمی چک و کد ملی فرد مورد نظر را داشته باشید.
سوالات متداول
تفاوت های چک صیادی با چک معمولی کدامند؟
تفاوت چک صیادی با چک معمولی هم ظاهری است، هم امنیتی. چک های صیادی دارای یک شناسه ۱۶ رقمی هستند و قابلیت استعلام دارند، اما چک های قدیمی این قابلیت را ندارند.
آیا چک صیادی جایگزین چک های قدیمی شده است؟
بله در حال حاضر دیگر چک قدیمی صادر نمی شود و هر کس که برای صدور دسته چک جدید درخواست بدهد، باید چک صیادی بگیرد.
فرق چک صیادی زرد و بنفش چیست؟
چک صیادی بنفش متعلق به افراد خوش حساب است، اما چک صیادی زرد برای افرادی صادر می شود که سابقه چک های برگشتی کمی داشته باشند.
